خانه / بیانیه ها / بمناسبت ۹۵- مین سالگرد سلب استقلال داخلی تورکمنها!

بمناسبت ۹۵- مین سالگرد سلب استقلال داخلی تورکمنها!

ریشه قیام تورکمنها در ایران در اوایل سده بیستم میلادی علیه حکومت مرکزی ایران را در دفاع انها از هویت ملی و استقلال داخلی طولانی مدت خود در شرایط تغییر سیاست منطقه ایی بازیگران اصلی سیاست جهانی باید جستجو کرد.

ان دوره مصادف بود با تغییر صف بندیهای منطقه ایی و جهانی و تبدیل دوستان سابق به دشمنان و بالعکس. بدین معنا که اگر تا انزمان دو امپراطوری روس و انگلیس بدلیل نیاز به یک منطقه حایل در میان مستعمرات خود در خاورمیانه و اسیای مرکزی از تصرف و مستعمره سازی کامل ایران خودداری کرده بودند، با انقلاب اکتبر در روسیه تزاری ورق بازیگران سیاست این منطقه نیز بهم ریخت. دیگر روسیه  از متحدی به دشمنی اشتی ناپذیر برای انگلستان تبدیل شده و عثمانی سابق و یا ترکیه نوین و المان قیصری جای متحد سابق انرا میگیرند. با این تغییر میان بازیگران سیاست جهانی و منطقه ایی، دیگر ایران نیز می بایست از یک منطقه حایل به “دولت حایل” مبدل شده و در صف ارایی جدید منطقه ایی در دایره نفوذ و تسلط انگلستان علیه روسیه بولشویکی قرار میگرفت.  وظیفه اجرای این طرح نیز با انجام کودتایی در فوریه سال ۱۹۲۱ و با تشکیل “کابینه سیاه” سید ضیا- رضاخان بر عهده این دولت کودتایی نهاده شد. تا انها با تعریفی قومی- زبانی دیکته شده از هویت ملی همانند “منورالفکران” اولیه دوران مشروطیت و با نگاه حسرت بار انها به دوران باستان ایران، “دولت- ملتی مدرن” با تصوری از یک ایران یکپارچه و ناب بر بنیاد یک نژاد و قوم، یک زبان ویک فرهنگ و در مقام برایند تمامی انها یک “دولت مقتدر مرکزی” را بعنوان دولتی حایل در این حیات خلوت بریتانیا بر پای دارند!

با این هدف بود که دولت اسمی قاجارها در سال ۱۳۰۳ از تورکمنها به عنوان اخرین ملت برخوردار از استقلال داخلی خود در ایران و بصورت منطقه ایی خارج از “ممالک محروسه” حکومت قاجار، خواست تا “خلع سلاح شده وماموران بیشتری را به تورکمنصحرا بپذیرند و مالیاتهای معوقه چندین ساله خود را یکجا بپردازند”! در حالیکه در اندوره بنابه گزارشات دیپلماتهای خارجی و مورخان ایرانی تورکمنها تا انزمان از استقلال کامل برخوردار بودند. بعنوان مثال دیپلمات روس “که . بندریف” یاداور شده است که ” تا اغاز سالهای بیست سده بیستم بر پایه رسوم جا افتاده، همه طوایف تورکمن کرانه های گرگانرود قاطعانه از استقلال کامل در اداره امور  د اخلی خود برخوردار بودند”. ویا ” م.سنجابی  تاکید کرده استکه: “تورکمنها خود مختارند انها حکومت ایران را اصلا به رسمیت نمیشناسند و از پرداخت مالیاتها و خراج خودداری میکنند”!

تورکمنها این اولتیماتوم قلدر منشانه حکومت ایران را نپذیرفته و  جهت دفاع از  موجودیت مستقل خود با تشکیل کنگره ایی در روستای امچلی در ۳۱ اردیبهشت ماه سال ۱۳۰۳ با تامین اتحاد تمامی اقوام تورکمن و با اعلام جمهوری مستقل خود با گرداوری نیرویی ۱۵ هزار سواره مسلح به مقاومت برخاستند. در مقابل حکومت وقت با بستن راه هرگونه مذاکره و گفتگو وسازش در موضع جنگ طلبانه و پایمال ساختن خشن حقوق ملی و استقلال داخلی تورکمنها باقی ماند!

رضا خان که دیگر با قبضه همزمان کرسی نخست وزیری و وزارت جنگ عملا قدرت مطلقه را در مرکز بدست اورده بود با گذزانیدن شتاب زده قانون نظام وظیه عمومی از مجلس پنجم که دیگر در نهاد دولت مطلقه وی ادغام شده بود، فرمان جنگ علیه ملت تورکمن را صادر نمود. هرچند هزاران نفر با اجرای سریع این قانون از سرتاسر ایران به ارتش فراخوانده شدند، خراسان و نقاط مناطق همجوار تورکمنصحرا نیز جهت افزایش مالیاتها و تهیه سوار و پیوستن به ارتش بر له تورکمنها تحت فشار مضاعف قرار گرفتند. زیرا، از زمانهای دور تا اندوره از این مناطق “مالیاتهایی بعنوان مخارج تهیه سوار برای مبارزه با تورکمنها، تهیه فشنگ و اسب” اخذ میگردید (تاریخ ایران، سرپرسی سایکس، صفحه ششصد)!

ارتش که نقش اصلی در سرکوبی و سلب استقلال داخلی تورکمنها را برعهده داشت در اندوره نیروی قزاق بعنوان سازمانیافته ترین و متشکل ترین نیرو ستون فقرات انرا تشکیل میداد  بدنبال وقوع انقلاب اکتبر و خروج نیروهای تزاری از ایران تحت فرماندهی و کنترل بریتانیا قرار گرفته بود. تا جاییکه این کشور “از دسامبر سال ۱۹۱۷ با تامین مالی نیروی قزاق به مبلغ ۱۰۰ هزار تومان از بودجه سالانه ۱۶۰ هزار تومانی ان” (تضاد دولت و ملت، کاتوزیان، صفحه سیصدو چهل و پنج) تنها نیروی متشکل نظامی ایران را که رضاخان نیز فرمانده ان بود به نیروی مزدور خود مبدل ساخته بود!

در این ارتش مزدور و تا دندان مسلح و تحت فرمان کشوری بیگانه مزدورانی بنام و خونریز و جنایتکار تر از یکی از دیگری چون “سرهنگ زاهدی” فرمانده لشکر شمال و “جان محمد خان” فرمانده لشکر خراسان، “سرهنگ سید احمد جانپناه” و “سرلشکر امان الله جهانبانی” حضور داشتند که با قشونی ۴۰ هزار نفری از شرق و غرب بر تورکمنصحرا تاخته و قلع و قمع و قتل عام تورکمنها را با شقاوت تمام به پیش بردند. از اینرو نام ننگین انها در حافظه تاریخی ملت تورکمن برای همیشه نقش بسته و ننگی ابدی نصیب انها ساخته است!

بدینسان این مزدوران انگلیس اما با نام ارتش ایران، توانستند بعد از ۱۴ ماه از اعلان جمهوری تورکمنستان به رهبری عثمان اخوند انرا شکست داده و با به خاک و خون کشیدن تورکمنصحرا در دوازدهم ابانماه سال ۱۳۰۴ در پای میل گنبد کاووس بروی زمین خونین تورکمنصحرا زوزه مستانه پیروزی را سر بدهند!

جاودان باد یاد و خاطره تمامی جانباختگان تورکمن در راه آزادی و استقلال

کانون فرهنگی – سیاسی خلق تورکمن



تلگرام

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *